RRSO (Rzeczywista Roczna Stopa Oprocentowania) – co to jest i czy warto się nią sugerować?

RRSO powstało jako wskaźnik mający pomóc konsumentom w wyborze danej oferty kredytu lub pożyczki. Na jego wartość składają się m.in. oprocentowanie czy opłata za rozpatrzenie wniosku. Nie zawsze jednak RRSO odzwierciedla całkowity koszt zobowiązania i niekiedy może zostać użyty do porównania ofert w niewłaściwy sposób.

Nawigacja:

• RRSO – co oznacza ten skrót?
• Od czego zależy wysokość RRSO?
• Czy niższe RRSO zawsze jest lepsze?
• RRSO a oprocentowanie (RSO)
• RRSO – podsumowanie

RRSO – co oznacza ten skrót?

RRSO to inaczej Rzeczywista Roczna Stopa Oprocentowania. Wskaźnik ten dotyczy jedynie zobowiązań przeznaczonych dla konsumentów, takich jak np. kredyt samochodowy czy pożyczki pozabankowe. Według ustawy z dnia 12 maja 2011 roku o kredycie konsumenckim (Dz. U. 2011 Nr 126 poz. 715), RRSO jest całkowitym kosztem kredytu ponoszonym przez konsumenta, wyrażonym jako wartość procentowa całkowitej kwoty zobowiązania w stosunku rocznym. Zgodnie z założeniami, wskaźnik ten powinien uwzględniać zarówno oprocentowanie zobowiązania, jak i wszelkie opłaty oraz prowizje (ubezpieczenie, marżę, opłatę za rozpatrzenie wniosku) niezbędne do udzielenia finansowania.

Warto jednak wiedzieć, że w RRSO nie są ujmowane tzw. usługi dodatkowe. Mowa tu m.in. o kosztach związanych z wypłatą kredytu w bankomacie lub prowadzeniem rachunku bankowego do finansowania czy karty kredytowej. Z tego względu sama Rzeczywista Roczna Stopa Oprocentowania nie powinna być jedynym wyznacznikiem przy wyborze danej oferty.

Zgodnie z zapisami we wcześniej wspomnianym akcie prawnym, każda instytucja udzielająca kredytów konsumenckich (banki oraz pozabankowi pożyczkodawcy) mają obowiązek informowania w swoich reklamach o Rzeczywistej Rocznej Stopie Oprocentowania oraz stopie oprocentowania. Dzięki wiedzy na temat RRSO konsumenci mogą łatwiej porównać dostępne oferty w bankach, SKOK-ach (spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych) oraz pozabankowych instytucjach pożyczkowych.

Od czego zależy wysokość RRSO?

Wartość Rzeczywistej Rocznej Stopy oprocentowania zależy nie tylko od wysokości raty pożyczki lub kredytu, ale także ich liczby i okresu finansowania. Dlatego też RRSO dla finansowania o tej samej wysokości, np. 10 000 zł – ale innej liczbie miesięcznych opłat – nie będzie identyczne. Znaczenie ma także rodzaj rat (równe, malejące), gdzie z ich wyborem najczęściej można się spotkać w przypadku kredytów hipotecznych.

Poniżej znajduje się porównanie wartości RRSO na podstawie rozwiązań proponowanych przez jedną z pozabankowych instytucji finansowych. Na jego potrzeby przyjęto taką samą wartość zobowiązania (12 000 zł), a zmianie ulegała jedynie liczba rat równych.

Czy niższe RRSO zawsze jest lepsze?

Największy wpływ na wysokość RRSO ma okres kredytowania. Nie zawsze jednak niższy wskaźnik oznacza, że konsument zapłaci mniej za finansowanie. Gdy okres kredytowania się wydłuża,  to obniża się Roczna Stopa Oprocentowania. Całkowite koszty zobowiązania jednak rosną. Na skutek takiego zabiegu konsumenci mogą wybrać np. kredyt w innym banku z niższym RRSO, gdzie w rzeczywistości zapłacą więcej. Tę sytuację najprościej zrozumieć na przykładzie:

Jedynym parametrem odróżniającym powyższe produkty jest okres kredytowania. Jak pokazują dane zawarte w tabeli, RRSO w przypadku kredytu na 13 miesięcy jest niższe o prawie 10 punktów procentowych. Pomimo tego, jego całkowity koszt jest większy. Oczywiście dłuższy okres kredytowania obniża miesięczną ratę i niektórzy konsumenci wolą zapłacić ostatecznie więcej, aby nie przeciążać własnego miesięcznego budżetu.

RRSO a oprocentowanie (RSO)

RRSO i RSO (Roczna Stopa Oprocentowania) to dwa różne wskaźniki, których nie należy ze sobą mylić. Jak już wcześniej wspomniano, ten pierwszy odnosi się do całkowitego kosztu kredytu lub pożyczki. RSO natomiast jest tylko jednym z jego składników.

Oprocentowanie wskazuje na koszt odsetek w skali roku. Tak jak w przypadku rat, RSO może występować w dwóch postaciach:

• nominalnej (stałej) – nie zmienia swojej wartości na przestrzeni trwania umowy;

• zmiennej – obliczanej na podstawie stopy referencyjnej WIBOR (ustalanej przez NBP) oraz marży instytucji finansowej.

RSO może podlegać negocjacji, zależy to m.in. od naszej zdolności kredytowej, historii zobowiązań oraz wysokości i rodzaju finansowania, o które się ubiegamy.

RRSO – podsumowanie

Rzeczywista Roczna Stopa Oprocentowania pozwala na porównanie ofert w różnych instytucjach finansowych. Należy jednak pamiętać o możliwych dodatkowych opłatach, które nie zostały ujęte w tym wskaźniku, a są widoczne np. w formularzu informacyjnym (w nim powinny znaleźć się też parametry, na podstawie których obliczono RRSO). Jeśli porównujemy kredyty lub pożyczki w oparciu o Rzeczywistą Roczną Stopę Oprocentowania, warto:

• zadbać o to, aby poszczególne propozycje miały te same parametry. Mowa tu o takie wysokości finansowania, liczbie i rodzaju rat oraz okresie kredytowania;

• sprawdzić, czy instytucja dana instytucja finansowa uwzględnia w RRSO prowizję za udzielenie kredytu/pożyczki;

• sprawdzić ewentualne opłaty dodatkowe, które będą miały wpływ na ostateczny koszt finansowania np. ubezpieczenie.

Ze względu na dosyć skomplikowaną, wcześniej wspomnianą kwestię możliwych opłat nieuwzględnionych w RRSO, najprościej jest porównać oferty na podstawie wysokości miesięcznej raty – tak jak ma to miejsce w przypadku rozwiązań finansowych o innej specyfice, np. leasingu samochodów osobowych i dostawczych czy wynajmie długoterminowym. Rzeczywista Roczna Stopa Oprocentowania może po prostu wprowadzać w błąd (szczególnie tych konsumentów, którzy po raz pierwszy ubiegają się o kredyt czy pożyczkę).